Het is Berlijn 1923 en de Duitse economie is op sterven na dood. Een pakje sigaretten kost 4 miljard mark en het zal niet lang meer duren of de waarde van het Duitse geld wordt alleen nog maar gemeten in grammen papier. De Joodse artiest Abel Rosenberg (David Carradine) is aan lager wal geraakt, hij heeft zijn baan verloren in het circus. Hij kan er niet meer werken omdat hij verlamd is door angst. Hij voorvoelt het geweld dat tegen joden zal losbarsten. Ingmar Bergman maakte de "Serpent's Egg" in 1978.
Serpent's Egg valt wat uit de toon in het oeuvre van Ingmar Bergman. De meeste van zijn films zijn in feite verfilmde toneelstukken waarin het niet zozeer gaat om het decor of het verhaal maar meer om de psychologische ontwikkeling van de spelers. Serpent's Egg maakte hij met Dino de Laurentiis als producer. De film heeft de pretentie van een Hollywood productie maar komt in dit genre toch niet echt uit de verf. Tegen die achtergrond gezien is het geen bijzondere film. Het lijkt daarom beter deze pretentie maar te vergeten en de film te bekijken zoals alle andere films van Bergman - een psychologische karaktertekening.
Verhaal
Na de zelfmoord van zijn broer Max gaat Abel het nieuws brengen aan zijn schoonzus Manuela (Liv Ullman). Max en Manuela zijn twee jaar geleden gescheiden en Manuela voorziet in haar onderhoud door 's avonds op te treden in een goedkoop theater. In de morgen werkt ze in een bordeel al vertelt ze dat niet tegen Abel. Manuela trekt zich het lot van Abel aan maar zij kan hem niet troosten. Hun lot lijkt iets te verbeteren wanneer ze het aanbod krijgen van Hans Vergerus (Heinz Bennent), een wat sinistere klasgenoot van Abel, om voor hem te komen werken in het St. Anna hospitaal. Manuela kan in de keuken werken en Abel brengt zijn dagen door in het archief. Ze wonen in een appartement van Vergerus bij het ziekenhuis.
Abel kan Hans niet uitstaan omdat hij als klein kind, tijdens een zomervakantie een levende kat opensneed. Al snel komt Abel er achter dat professor Vergerus in het St. Anna hospitaal experimenten met mensen uitvoert. Het is duidelijk dat Vergerus op zoek is naar nieuwe proefpersonen voor zijn experimenten en zowel Abel als Manuela zijn doodsbang.
Thematiek
In deze film wil Ingmar Bergman meer de nadruk leggen op het verhaal, maar dat lukt hem niet goed. De nadruk ligt ook in deze film op allerlei psychologische aspecten. Alle kenmerkende elementen uit het werk van Ingmar Bergman komen langs:
- slechte huwelijken.
- existentiële angst voor het bestaan op zich en voor de toekomst.
- onvermogen om relaties in stand te houden.
- het circusleven en een artiestenbestaan.
- Variété theater.
- Zoeken naar God en de priester / dominee die het ook niet meer weet maar wel een poging doet verlichting te schenken
Een actuele boodschap
De film speelt zich af in 1923. Hitler probeert aan de macht te komen maar het lukt nog niet zo goed. Hij verliest de verkiezingen. Bergman brengt in beeld hoe triest het leven is in het Duitsland na de eerste wereldoorlog. Diepe armoede, een gierende inflatie als vruchtbare voedingsbodem voor een sentiment van wraak en verloren grootheid.
Hij brengt ook in beeld dat de sociale en politieke ontwikkelingen niet los gezien kan worden van de gedachte aan de schepping van dat ene superieure ras. En dat de medische wetenschap hierin het voortouw nam. Hoewel de experimenten van Vergerus in het geheim plaatsvinden is de professor er rotsvast van overtuigd dat hij op de goede weg is. In dat opzicht is de film verrassend actueel. Ook in deze tijd lijkt het vertrouwen in de (medische) wetenschap onwankelbaar waarbij minstens de suggestie wordt gewekt dat wetenschappelijke ontwikkeling waardevrij is, "Jenseits von Gut und Böse". En wie twijfelt er aan dat in de "Clash of Civilizations" het westerse mensbeeld superieur is ? En ook die inflatie gaan we nog krijgen nu de geldpersen van de FED volop draaien: "Door het weke membraan kun je de contouren van het Serpent al goed zien".
Laatste reacties